Decyzja o rozwodzie pociąga za sobą koszty, które zaskakują nawet osoby dobrze przygotowane do tej sytuacji. Sama opłata sądowa od pozwu to 600 zł, ale to dopiero początek. Do tego dochodzą wynagrodzenie pełnomocnika, ewentualne koszty biegłych, opłaty od wniosków w toku sprawy i wydatki związane z podziałem majątku. W tym artykule omawiamy wszystkie składowe rachunku za rozwód w 2026 roku, zasady zwrotu kosztów między stronami oraz nadchodzące w 2027 roku zmiany – z wprowadzeniem rozwodu pozasądowego w urzędzie stanu cywilnego na czele.
Opłata sądowa od pozwu o rozwód – 600 zł
Stała opłata od pozwu o rozwód w 2026 roku wynosi 600 zł. To pierwszy wydatek osoby wnoszącej sprawę. Opłatę uiszcza się przelewem na rachunek właściwego sądu okręgowego przed wniesieniem pozwu, a potwierdzenie wpłaty dołącza się do pozwu jako załącznik.
Jeżeli sprawa zakończy się rozwodem bez orzekania o winie na zgodny wniosek stron, sąd zwraca powodowi z urzędu połowę opłaty – czyli 300 zł – po uprawomocnieniu się wyroku. Mechanizm ten obowiązuje na podstawie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i ma zachęcać do polubownego zakończenia sprawy.
Przy rozwodzie z orzeczeniem o winie zwrot nie przysługuje, niezależnie od tego, która strona została uznana za winną.
Wynagrodzenie pełnomocnika
Wynagrodzenie radcy prawnego lub adwokata jest zwykle największą pozycją w budżecie sprawy rozwodowej. Każda kancelaria ustala je indywidualnie – na podstawie stopnia skomplikowania sprawy, przewidywanej liczby rozpraw, koniecznego materiału dowodowego oraz postawy drugiej strony.
W sprawach rozwodowych spotyka się dwa najczęstsze modele rozliczenia: ryczałt za prowadzenie całej sprawy lub stawkę za poszczególne etapy (np. analiza dokumentów + pozew, każda rozprawa, ewentualna apelacja). Większość kancelarii przedstawia warunki finansowe pisemnie po pierwszej konsultacji, na podstawie konkretnego stanu sprawy.
Do honorarium pełnomocnika dochodzi opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł od każdego dokumentu pełnomocnictwa. To drobiazg w skali sprawy, ale wymagany przepisami.
Kto ponosi koszty – zasady rozliczenia po wyroku
Sposób rozliczenia kosztów zależy od treści wyroku.
Rozwód z wyłączną winą jednego małżonka
Strona uznana za wyłącznie winną pokrywa koszty drugiej strony, w tym zwrot opłaty sądowej oraz koszty zastępstwa procesowego pełnomocnika strony wygranej. Wysokość zwracanych kosztów zastępstwa procesowego określa sąd zgodnie z rozporządzeniami w sprawie opłat za czynności radców prawnych i adwokatów – są to stawki minimalne ustalane odrębnie, niezależne od rzeczywistego honorarium kancelarii. W praktyce oznacza to, że zasądzony zwrot kosztów zwykle nie pokrywa pełnej kwoty zapłaconej własnemu pełnomocnikowi.
Rozwód bez orzekania o winie lub z winą obu stron
Dochodzi do wzajemnego zniesienia kosztów: każda strona ponosi koszty swojego pełnomocnika, a opłatę sądową dzieli się w zależności od rozstrzygnięcia. To kolejny argument finansowy za zgodnym zakończeniem sprawy.
Koszty podziału majątku
Podział majątku wspólnego można przeprowadzić w trakcie postępowania rozwodowego lub w osobnej sprawie po rozwodzie. W praktyce sądy najczęściej odsyłają tę kwestię do odrębnego postępowania – łączenie obu spraw znacznie wydłuża rozwód.
Opłaty od wniosku o podział majątku
Opłaty zależą od stanowiska stron:
- 300 zł – gdy wniosek zawiera zgodny projekt podziału,
- 1000 zł – gdy podział jest sporny.
Różnica odzwierciedla nakład pracy sądu: przy porozumieniu sędzia zatwierdza ustalenia, przy sporze prowadzi pełne postępowanie dowodowe, często z udziałem biegłych.
Podział majątku u notariusza
Alternatywą wobec drogi sądowej jest podział majątku u notariusza. Wymaga zgody obu stron i obejmuje w akcie wszystkie składniki majątku wspólnego. Taksa notarialna zależy od wartości majątku, ale przy zgodnym podziale rozwiązanie u notariusza bywa szybsze niż w sądzie.
Opinie biegłych – kiedy są potrzebne i ile kosztują
Wycena nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego
Wycena jest niezbędna, gdy strony nie zgadzają się co do wartości mieszkania, domu lub działki w podziale majątku. Biegły rozlicza się za nakład pracy. W 2026 roku koszt wyceny standardowego mieszkania mieści się zwykle w widełkach 1500-3000 zł, przy nieruchomościach komercyjnych, gospodarstwach rolnych lub złożonych przypadkach kwota rośnie.
Opinia OZSS (Opiniodawczy Zespół Sądowych Specjalistów)
Sąd korzysta z niej w sprawach dotyczących małoletnich dzieci – przy ustalaniu kontaktów, miejsca pobytu, w sporach o władzę rodzicielską czy pieczę naprzemienną. OZSS bada więzi rodzicielskie, kompetencje wychowawcze rodziców i ocenia, co leży w najlepszym interesie dziecka. Opinia jest finansowana z budżetu sądu, choć w niektórych przypadkach sąd obciąża jej kosztami stronę, która zawnioskowała o ten dowód lub stronę przegraną.
Inni biegli
W sprawach z winy, gdzie pojawiają się okoliczności wymagające wiadomości specjalnych (np. choroba psychiczna, uzależnienie), sąd może powołać biegłego z dziedziny psychiatrii lub psychologii. Stawki tych biegłych również zależą od nakładu pracy.
Pozostałe wydatki podczas sprawy rozwodowej
Poza opłatą od pozwu w toku sprawy mogą pojawić się dodatkowe wydatki uruchamiane konkretnymi wnioskami:
- wniosek o zabezpieczenie alimentów lub kontaktów z dzieckiem na czas trwania sprawy – 100 zł od pisma,
- wniosek o zmianę postanowienia o zabezpieczeniu – 100 zł,
- wniosek o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku – 100 zł,
- opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia – 20 zł za każde rozpoczęte 10 stron,
- opłaty za odpisy aktów stanu cywilnego dołączane do pozwu (akt małżeństwa, akty urodzenia dzieci) – po kilkadziesiąt złotych każdy.
Jeżeli w toku sprawy rozwodowej sąd rozstrzyga również o alimentach między byłymi małżonkami (a nie tylko na dzieci), opłata od tego żądania jest wliczona w 600 zł od pozwu rozwodowego. Inaczej jest, gdy alimenty są dochodzone w odrębnej sprawie po rozwodzie – wówczas pobiera się opłatę stosunkową w wysokości 5% wartości przedmiotu sporu (suma alimentów za rok), nie mniej niż 30 zł.
Zmiany w 2027 – rozwód pozasądowy w urzędzie stanu cywilnego
13 marca 2026 roku Sejm przyjął ustawę wprowadzającą do polskiego prawa rozwód pozasądowy w urzędzie stanu cywilnego. Nowe przepisy wejdą w życie 1 stycznia 2027 roku. Procedura będzie odbywać się przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego i będzie dostępna tylko dla par spełniających określone warunki:
- bez wspólnych małoletnich dzieci,
- bez sporu majątkowego między małżonkami,
- przy zgodnej woli rozwiązania małżeństwa po obu stronach.
Łączna opłata urzędowa wyniesie 600 zł (300 zł za złożenie zapewnienia + 300 zł za oświadczenie o rozwiązaniu małżeństwa) – czyli tyle samo, co aktualna opłata od pozwu rozwodowego w sądzie. Główną zaletą tej drogi ma być szybkość i prostota procedury oraz możliwość uniknięcia długotrwałego procesu.
Dla par, które mają wspólne dzieci, sporny majątek lub konflikt co do warunków rozwodu, droga sądowa pozostanie jedyną opcją.
Zwolnienie z kosztów sądowych
Osoby w trudnej sytuacji materialnej mogą ubiegać się o zwolnienie z kosztów sądowych w całości lub w części. Wniosek składa się razem z pozwem (lub na każdym etapie sprawy), dołączając oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach na urzędowym formularzu. Sąd ocenia, czy osoba ubiegająca się o zwolnienie jest w stanie pokryć koszty bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny.
Zwolnienie z kosztów sądowych nie obejmuje wynagrodzenia własnego pełnomocnika – chyba że sąd przyzna jednocześnie radcę prawnego lub adwokata z urzędu na podstawie odrębnego wniosku.
Najczęściej zadawane pytania
Ile wynosi opłata sądowa od pozwu o rozwód w 2026 roku?
Opłata stała od pozwu o rozwód wynosi 600 zł i jest niezależna od stopnia skomplikowania sprawy oraz majątku małżonków. Płaci ją osoba wnosząca pozew, przelewem na rachunek właściwego sądu okręgowego.
Czy sąd zwraca część opłaty, jeśli sprawa zakończy się ugodą?
Tak. Przy rozwodzie bez orzekania o winie na zgodny wniosek stron sąd zwraca powodowi z urzędu połowę opłaty (300 zł) po uprawomocnieniu się wyroku. Mechanizm ten obowiązuje w 2026 roku.
Ile kosztuje rozwód z orzekaniem o winie w porównaniu z rozwodem bez winy?
Sama opłata sądowa jest taka sama (600 zł). Różnica wynika z dalszych kosztów: rozwód z orzekaniem o winie trwa zwykle dłużej, wymaga większego materiału dowodowego, świadków, czasem opinii biegłych. To przekłada się na wyższe honorarium pełnomocnika. Dodatkowo strona uznana za wyłącznie winną może zostać obciążona kosztami procesu strony przeciwnej.
Jakie dodatkowe koszty mogą pojawić się podczas sprawy rozwodowej?
Wnioski w toku sprawy (zabezpieczenie alimentów, zabezpieczenie kontaktów, uzasadnienie wyroku) – po 100 zł od pisma. Opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł. W sprawach z dziećmi – ewentualna opinia OZSS. Przy sporach majątkowych – koszty biegłych (wycena nieruchomości, opinie specjalistyczne). Mediacja sądowa rozliczana jest według odrębnych przepisów.
Czy można uzyskać zwolnienie z kosztów sądowych przy rozwodzie?
Tak. Sąd może zwolnić stronę z kosztów sądowych w całości lub w części po złożeniu wniosku wraz z formularzem oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Zwolnienie obejmuje opłaty sądowe; nie zwalnia z obowiązku pokrycia wynagrodzenia własnego pełnomocnika, chyba że sąd jednocześnie przyzna adwokata lub radcę prawnego z urzędu.
Czy od 2027 roku można będzie się rozwieść w urzędzie stanu cywilnego?
Tak, ale wyłącznie pary bez wspólnych małoletnich dzieci i bez sporu majątkowego, które zgodnie chcą zakończyć małżeństwo. Łączna opłata urzędowa wyniesie 600 zł. Pary z dziećmi lub spornym majątkiem nadal będą musiały skorzystać z drogi sądowej.
Pomoc kancelarii w sprawie rozwodowej
Kancelaria Sprawy Rodzinne Lucyny Szabelskiej w Warszawie od lat prowadzi sprawy rozwodowe, w tym sprawy z orzeczeniem o winie, podziałem majątku oraz rozstrzygnięciami dotyczącymi opieki nad małoletnimi dziećmi. Warunki finansowe ustalamy pisemnie po pierwszej konsultacji, na podstawie konkretnego stanu sprawy. Pierwsza rozmowa: ul. Chmielna 34/16 w Warszawie lub online (Zoom, Google Meet, Skype). Telefon: +48 664 465 607.
ZASTRZEŻENIE PRAWNE: Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie zalecamy konsultację z radcą prawnym lub adwokatem specjalizującym się w prawie rodzinnym.
